Vướng mặt bằng, dự án mở rộng cao tốc TP. HCM – Long Thành nguy cơ trễ hẹn

Dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM – Long Thành dài khoảng 22km, đi qua địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, có tổng mức đầu tư hơn 15.000 tỉ đồng, được chia làm 2 gói thầu XL1 và XL2, chủ đầu tư là Tổng công ty Đầu tư phát triển Đường cao tốc Việt Nam (VEC).

Dự án đã được khởi công ngày 19.8.2025, dự kiến cơ bản hoàn thành vào tháng 12.2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, theo báo cáo của Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Ban (SEPMU) và buổi làm việc giữa VEC và các nhà thầu, thì sau 2 tháng triển khai thi công, cả hai gói thầu đều chậm tiến độ, không đáp ứng được yêu cầu kế hoạch đã đề ra, cụ thể, tiến độ gói thầu XL1 đạt khoảng 80%, gói thầu XL2 chỉ đạt gần 40%.

Theo ghi nhận, trên công trường hoạt động thi công chủ yếu tập trung ở khu vực cầu Long Thành. Đoạn từ Km4+00 đến Km25+920, nhiều vị trí đã được rào tôn, tập kết máy móc thiết bị, song thi công rời rạc, cầm chừng do không có mặt bằng, nhiều hạng mục chưa triển khai theo kế hoạch.

Được biết ở gói thầu XL1, các nhà thầu đã huy động khoảng 650 nhân sự và 120 máy móc thiết bị, tuy nhiên chưa được bàn giao mặt bằng sạch để tổ chức thi công, chỉ mới tiếp cận được mặt bằng đã giải phóng ở giai đoạn 1 với chiều rộng từ 5-6m, trong khi đó để triển khai thi công theo ranh giải phóng mặt bằng ở giai đoạn 2 thì chiều rộng hành lang phải từ 17-20m mới có thể triển khai thi công đồng bộ.

Đặc biệt, phạm vi cầu dẫn từ mố M1 đến T20 chưa có mặt bằng, các trụ từ T130 đến T142 chưa có đường tiếp cận, nên máy móc thiết bị dù đã huy động về gần 2 tháng nhưng không thể triển khai thi công.

Tại đoạn cầu cạn mở rộng thêm 7,25m (để đạt quy mô 8 làn xe), một số vị trí vướng mặt bằng khoan cọc nên mỗi trụ chỉ thi công được 2/4 cọc. Ở đoạn mở rộng 11m (để đạt quy mô 10 làn xe), mới tiếp nhận khoảng 70% mặt bằng nên toàn bộ các trụ cầu trong phạm vi này chỉ có thể thi công 3/5 cọc cho mỗi trụ.

Đối với gói thầu XL2 nằm trên địa phận xã Long Thành (tỉnh Đồng Nai), đã huy động hơn 230 nhân sự và gần 100 máy móc thiết bị, các nhà thầu đang tổ chức phát quang dọn dẹp mặt bằng, làm đường công vụ, khoan cọc thử CDM, khoan cọc nhồi,…

Hiện nay, công tác thi công cũng gặp nhiều khó khăn do vướng mặt bằng, chưa có bản vẽ thi công của hạng mục di dời đường điện trên tuyến, bản vẽ thi công dầm bản,… nên nhà thầu chưa có cơ sở để thực hiện và triển khai thi công. Bên cạnh đó, nhà thầu chưa được cung cấp bản vẽ hoàn công của các hạng mục đường cáp quang, đường điện cung cấp cho hệ thống ITS, đường ống nước trong phạm vi công trường.

Cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành là dự án cấp bách, được triển khai theo hình thức công trình khẩn cấp (vừa thiết kế, vừa thi công), công tác thiết kế được chia làm 2 bước gồm thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công, trong đó công tác thiết kế bản vẽ thi công do chủ đầu tư (VEC) chịu trách nhiệm chủ trì thực hiện và cung cấp cho nhà thầu.

Tuy nhiên, công tác thẩm định phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công đang chậm và chưa đáp ứng được theo tiến độ thi công của nhà thầu ở công trường. Tình trạng này không những sẽ gây thiệt hại rất lớn về chi phí của các nhà thầu, mà nguy cơ dự án chậm tiến độ cũng khó tránh khỏi.

Cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây dài tổng cộng 55km, do VEC làm chủ đầu tư, đưa vào khai thác từ năm 2015. Sau 10 năm vận hành, lưu lượng phương tiện tăng gấp hơn 3 lần thiết kế ban đầu.

Việc mở rộng tuyến cao tốc được kỳ vọng sẽ giải quyết dứt điểm tình trạng ùn ứ, giảm áp lực cho khu Đông TP.HCM, tăng cường kết nối vùng và phục vụ khai thác giai đoạn 1 sân bay Long Thành từ năm 2026. Đây được xem là giải pháp cấp thiết để tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, mở lối cho sự phát triển bền vững của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.