Nông dân Phú Yên (nay là Đắk Lắk) đang cần gì nhất sau khi bọn lũ dữ bỏ đi cuốn theo tài sản của bà con?

Nông dân Phú Yên đang rất cần sự hỗ trợ kịp thời về cây giống, con giống, vật tư nông nghiệp, máy móc thiết bị phục vụ trồng trọt, chăn nuôi, khai thác, đánh bắt thủy sản

Điều nông dân Đắk Lắk cần nhất sau lũ dữ

Những câu chuyện ấy lặp đi lặp lại ở khắp các triền đồi Đồng Din. Sạt lở có thể phá hủy đất, đá vùi cây, nhưng nông dân vẫn lầm lũi vào rẫy, từng bước, từng bao khóm.

Cùng thôn, ông Huỳnh Khoe, (66 tuổi) chia sẻ: “Giờ chỉ mong có lúa giống để trồng tiếp. Ở đây chúng tôi thường trồng lúa hạt tròn, lúa Phú Yên… nhưng giờ giống gì cũng được, miễn sao còn gieo được. Mỗi sào cần khoảng 12kg lúa để gieo xạ.”

Tương tự, nhiều bà con ở thôn Cẩm Thạch, xã Phú Hòa 1 cũng chỉ mong có giống để tiếp tục sản xuất. Bà Bùi Thị Xanh, đội 4, nhà có 6 sào lúa, nói:

“Trước đây trồng giống 108, giờ chẳng có tiền mua giống nữa. Miễn sao ruộng được cấy, còn làm được vụ nào hay vụ đó.”

Bà Lê Thị Kim bộc bạch: “Bữa giờ mì tôm, gạo đã được cho rồi, đủ ăn rồi, đâu thể xin trợ cấp hoài được. Mong lớn nhất chỉ là lúa giống để tiếp tục trồng vụ sau, làm lại từ từ. Không dám xin heo, bò, gà gì hết, chỉ cần giống lúa.”

Khóm Đồng Din là sinh kế của người dân xã Phú Hòa 1. Giữ được vùng khóm là giữ nghề, giữ thu nhập, giữ niềm hy vọng. Giữa bão lũ, người dân không chờ cứu trợ dài hạn. Họ chỉ cần con đường để tự bước tiếp, để cứu mùa khóm chín và chuẩn bị vụ lúa sắp tới.

Từng tốp nông dân vẫn miệt mài gùi khóm, trèo qua đồi, lội suối, mặc quần áo bùn đất dính đầy chân tay. Mỗi bao khóm gùi ra khỏi rẫy không chỉ là tiền bạc, mà còn là bữa cơm cho con, học phí, khoản nợ ngân hàng.

Bão lũ có thể cuốn đi nhà cửa, ruộng vườn, xe cộ. Nhưng nếu con đường được sửa kịp thời, lúa giống có thể kịp thời gieo trồng, nông dân Phú Hòa 1 tin rằng họ sẽ dựng lại tất cả bằng chính sức lao động của mình.

Khóm chín rộ ở Đắk Lắk nhưng lũ và sạt lở đã cô lập vùng sản xuất

Trận mưa lũ lịch sử vừa qua đã tàn phá nhiều vùng nông nghiệp ở Đắk Lắk, cuốn đi trâu bò, vật nuôi, lúa ngâm trong nước để lại những cánh đồng trơ trọi và những mái nhà tan nát.

Giữa những khó khăn ấy, có một vùng trồng khóm lớn nhất phía Đông tỉnh Đắk Lắk – vùng khóm Đồng Din – nơi người dân vẫn bám đất, bám rẫy để cứu lấy mùa thu hoạch.

Hơn 1.000ha khóm trải dài từ thôn Định Thọ 1, xã Phú Hòa 1 sang Phú Hòa 2 và Vân Hòa, trong đó khoảng 400ha đang vào mùa chín rộ, nhưng lũ và sạt lở đã cô lập toàn bộ vùng sản xuất.

Con đường duy nhất dẫn vào rẫy giờ đây bị phá hủy gần 5km, nhiều đoạn biến thành suối, đất đá trôi lở, cây cối đổ chắn ngang. Xe cộ không còn đi được. Người dân phải băng qua suối, leo đồi, len lỏi trong rừng keo mới vào được rẫy. Những buổi sáng nắng lấp ló, từng tốp người vẫn miệt mài gùi từng bao khóm ra khỏi núi, dù quần áo lấm bùn, chân tay mỏi nhừ.

Ông Nguyễn Hoàng Chương – Giám đốc HTX Nông nghiệp khóm Đồng Din – kể lại: “Hộ gần nhất đi vào rẫy mất một giờ, hộ xa phải 2-3 giờ. Nhưng vào được rồi cũng chưa chắc mang khóm ra được.

Mỗi người nỗ lực lắm thì cũng chỉ gùi được một tạ khóm một ngày. Nhìn trái chín vàng rực mà không làm gì được, xót lắm.” “Mong chính quyền các cấp sớm sửa đường, để bà con nông dân sớm có thể tái sản xuất, thu hoạch khóm, giữ được sinh kế”, ông Chương đề nghị

Nhiều nông hộ ở Đồng Din vốn không còn gì ngoài cây khóm. Lúa ngâm trong nước, trâu, bò đã bị nước cuốn sạch trong đợt lũ vừa rồi. Khóm trở thành nguồn sống cuối cùng, là cơ hội để họ gượng dậy sau thiên tai.

Cũng theo ông Chương giá khóm hiện tại đang ở mức rất tốt từ 15.000-20.000 đồng/kg, rất nhiều thương lái đang chờ đợi khóm được đưa đến nơi sản xuất, xuất khẩu.

Ông Huỳnh Văn Hương, (SN1974), trồng 12ha khóm ở suối Gáy, bộc bạch: “Hai căn nhà ở và 1 căn nhà để thu mua khóm của HTX và gia đình đã bị nước lũ cuốn trôi chỉ tìm thấy vài mảng tường.

Nếu không thu được khóm thì chẳng còn gì để nuôi con, để trả nợ. Giờ đường tắc, khóm chín nửa rẫy mà không đi được. Phải vác bộ từng bao, trèo đồi, lội suối… Mệt nhưng không bỏ được. Bỏ là coi như mất trắng.”

Hầu hết nông dân ở đây không còn nghề nào khác ngoài lúa và khóm. Họ vay vốn mua giống, thuê nhân công chăm sóc, phân bón, vật tư đều dồn vào khóm. Mùa này, trái khóm chín vừa đều vừa đẹp, thị trường nhiều tỉnh thành đang cần, nhưng nếu đường không thông, năng suất vận chuyển chỉ đếm được bằng từng bao một.

“Một ngày gùi được một tạ mà cả rẫy hàng chục tấn, nghĩ thôi cũng thấy mệt. Giờ chỉ mong sửa đường sớm để chúng tôi có thể tự mưu sinh làm lại từ đầu”, ông Hương nói.

Không chỉ đường sá, ngay cả những rẫy khóm cũng bị tàn phá nghiêm trọng. Ông Nguyễn Văn Bính, trồng 4ha khóm, cho biết: “Gần 1ha đất đã bị sạt, khóm bị cuốn trôi đi nhiều chỗ sâu đến 2-3m, giờ chỉ thấy những tảng đá.

Khoảng 30 – 40% diện tích hư hỏng. Mấy tháng chăm bón coi như mất theo nước. Nhưng bỏ thì không đành. Dù mệt, dù rủi ro, vẫn phải vào rẫy để cứu trái còn sống. Giờ phải đi thu hái được mới có tiền mua phân bón, chăm sóc cho cây.”

Còn ông Lê Văn Tự, 55 tuổi, trồng 2ha, nói: “Mùa này là mùa thu hoạch, mà đường tắc, không có vốn, không thể làm lại nếu bỏ rẫy. Chỉ mong được hỗ trợ sửa đường và chút vốn để còn khôi phục sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Đào, trồng 3ha, mỗi ngày phải băng suối, vượt rừng keo hơn 1 giờ mới tới rẫy. “Vào được thì được, nhưng mang khóm ra thì gần như không. Ngày giỏi lắm mới gùi được vài chục ký. Nhìn trái chín vàng mà không thu được, đau lòng lắm”, ông chia sẻ.