Nông dân người Tày ở Mẫu Sơn xây dựng cơ ngơi bạc tỷ từ cam, bưởi

Cơ ngơi bạc tỷ giữa núi rừng Mẫu Sơn

Theo chân cán bộ Hội Nông dân xã Mẫu Sơn, chúng tôi đến thăm gia đình ông Nông Văn Đường ở thôn Bản Roọc – hội viên nông dân tiêu biểu trong phong trào phát triển kinh tế của địa phương.

Sau gần 50 phút di chuyển từ UBND xã Mẫu Sơn theo tuyến đường nhỏ vào thôn Bản Roọc, vượt qua nhiều khúc cua quanh co của địa hình miền núi, chúng tôi đến thăm vườn cây ăn quả của gia đình ông Nông Văn Đường.

Đang cùng gia đình làm cỏ, bón phân cho vườn bưởi vừa thu hoạch, thấy chúng tôi, ông Đường vừa lau mồ hôi vừa hỏi thăm: “Các anh đi đường có vất vả không? Đoạn qua suối chắc khó đi, dạo này gia đình bận nên chưa kịp sửa lại”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đường cho biết sau mỗi vụ thu hoạch, gia đình phải phát dọn, làm sạch cỏ dưới tán bưởi da xanh, bưởi Diễn để bón phân chuồng, giúp cây nhanh hồi sức, sinh trưởng tốt cho vụ sau.

Theo ông Đường, việc làm cỏ hoàn toàn thủ công tuy tốn nhiều công sức nhưng bảo đảm an toàn cho cây trồng và sức khỏe con người. “Phun thuốc diệt cỏ thì nhàn hơn, nhưng ảnh hưởng lớn đến cây và người, nên gia đình tôi không làm theo cách đó”, ông Đường chia sẻ.

Sau khi dừng công việc, ông Đường dẫn chúng tôi tham quan khu vườn và giới thiệu sơ đồ quy hoạch vườn mẫu do địa phương cấp từ thời điểm xã Mẫu Sơn còn là xã Tú Mịch, huyện Lộc Bình.

Theo ông Đường, nhờ tuân thủ đúng quy chuẩn và quy trình sản xuất, khu vườn của gia đình đã được địa phương lựa chọn làm mô hình vườn mẫu.

Tiếp đó, chúng tôi đến thăm khu vườn cam đường Canh của gia đình ông Đường, thời điểm này cam đang vào vụ chín, quả đỏ rực khắp khu vườn. Do cây cho quả nhiều, hầu hết các gốc cam đều được gia đình sử dụng tre và dây để cố định, nâng đỡ các cành nhằm hạn chế nguy cơ gãy đổ.

Chia sẻ về cách làm này, ông Đường cho biết việc buộc cành được tiến hành từ khi quả còn xanh. “Nếu không buộc sớm, cam sai quả rất dễ làm gãy cành, ảnh hưởng đến năng suất và sức khỏe của cây”, ông Đường nói.

Đào đá, bới đất để trồng cây

Ít ai biết rằng, để xây dựng được cơ ngơi như hiện nay, từ năm 2014 ông Đường đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát hoang bờ bãi và đầu tư khoảng 50 triệu đồng thuê máy xúc loại bỏ đá lớn trong lòng đất, tạo mặt bằng rộng 1 ha để trồng cây ăn quả.

Sau khi có mặt bằng, năm 2015 gia đình ông Đường bắt đầu trồng 1.300 cây cam đường Canh.

Do chưa nắm vững kỹ thuật, những năm đầu vườn cam gặp nhiều khó khăn, có vụ quả ít nước, không ngọt, nhiều cây bị vàng lá, thối rễ. Trước thực tế đó, ông Đường đã chủ động đi học hỏi kinh nghiệm, kỹ thuật trồng cam tại các nhà vườn ở Bắc Ninh, Hưng Yên.

Sau các chuyến đi học tập kinh nghiệm, ông Đường rút ra bài học muốn cây khỏe, quả ngọt thì bộ rễ phải phát triển tốt. Từ đó, gia đình ông chuyển sang sử dụng hoàn toàn phân bón hữu cơ và phân bón vi sinh cho vườn cam.

Theo ông Đường, mỗi năm cây cam được bón phân từ 2–3 lần, mỗi lần khoảng 20–30 kg. Ngoài ra, gia đình còn ủ phân bò trong khoảng 6 tháng để pha làm nước tưới. Việc tưới được thực hiện vào những ngày nắng để rễ cây hấp thụ dinh dưỡng tốt, đồng thời tránh tưới vào những ngày mưa nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh nấm bệnh, thối rễ do độ ẩm cao.

Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn cam đường Canh của gia đình ông Đường sinh trưởng tốt, chất lượng quả ổn định. Từ năm 2020 đến nay, mỗi năm vườn cam cho thu hoạch từ 15–20 tấn, với giá bán dao động 30.000–45.000 đồng/kg.

Bên cạnh cam đường Canh, ông Đường còn đầu tư trồng thêm khoảng 200 cây bưởi Diễn và bưởi da xanh theo hướng hữu cơ. Nhờ chăm sóc đúng quy trình, sản phẩm làm ra đến đâu đều được thị trường tiêu thụ hết đến đó.

Với hướng đầu tư bài bản, mỗi năm gia đình ông Đường đạt thu nhập khoảng 500–600 triệu đồng từ vườn cây ăn quả.

Ông Lành Duy Nghĩa – Chủ tịch Hội Nông dân xã Mẫu Sơn cho biết: Mô hình kinh tế của Hội viên nông dân Nông Văn Đường là một mô hình tiêu biểu trong phong trào nông dân sản xuất kinh doanh giỏi xã Mẫu Sơn.

“Trong thời gian tới để góp phần giúp nông dân trên địa bàn phát triển sản xuất chúng tôi sẽ đẩy mạnh tuyên truyền và xây dựng các đoàn cho hội viên nông dân đến để tham quan học hỏi kinh nghiệm”, ông Nghĩa nói.