Một ông nông dân Lạng Sơn hơn 40 năm chưng cất thứ tinh dầu quý từ loại cây ra hoa lạ mắt, thơm khắp rừng

Từ những ngày gian nan bên bếp lửa chưng cất tinh dầu hoa hồi

Lạng Sơn từ lâu đã được mệnh danh là “thủ phủ” của cây hồi, một loại cây gia vị và dược liệu quý giá mà thiên nhiên ban tặng.

Hoa hồi Lạng Sơn đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, và huyện Văn Quan tự hào là vùng có diện tích trồng hồi lớn nhất tỉnh, với khoảng 14.000 ha, cho ra loại hoa hồi chất lượng cao.

Chính tại mảnh đất này, ông Nông Văn Tú đã bắt đầu hành trình của mình với nghề chưng cất tinh dầu hồi truyền thống.

Ông Tú chia sẻ, thời thanh xuân của ông ngày nào cũng ngồi bên lò chưng cất canh củi lửa, quần áo lúc nào cũng tỏa ra mùi thơm ngào ngạt của hồi. Vì xưa đun bằng củi nên lúc nào cũng phải trông, hết củi lại phải bỏ vào, khá vất vả.

Hệ thống chưng cất kiểu truyền thống không chỉ tốn sức người, tiêu tốn nhiều củi mà chất lượng tinh dầu thu được cũng chưa thực sự đồng đều và đảm bảo.

Dù vậy, tình yêu với hương hồi quê nhà và quyết tâm bám trụ nghề gia truyền đã thôi thúc ông không ngừng trăn trở, tìm huớng đi mới.

Áp dụng công nghệ mới, đưa tinh dầu hoa hồi vươn xa

Bước ngoặt đến với gia đình ông Tú vào cuối năm 2019. Nhận thấy những hạn chế của phương pháp cũ và tiềm năng lớn của thị trường tinh dầu hồi, ông đã mạnh dạn đầu tư hệ thống chưng cất dầu hồi sử dụng điện.

Ban đầu, ông Tú bỏ ra 1 tỷ đồng để trang bị hệ thống máy móc chưng cất tinh dầu hồi bằng nồi hơi áp suất chạy bằng điện, trang thiết bị tiên tiến, hiện đại.

Việc chuyển đổi này tuy đòi hỏi vốn đầu tư lớn cho nhà xưởng và hệ thống đường điện an toàn, nhưng đã mang lại hiệu quả vượt trội: năng suất cao hơn, giảm chi phí nhân công và nhiên liệu, đồng thời chất lượng sản phẩm tinh dầu hồi được đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu.

Với hệ thống mới, mỗi mẻ chưng cất trong khoảng 48 giờ có thể cho ra 50-60 kg tinh dầu. Nhờ đó, xưởng của ông Tú có khả năng sản xuất từ 12-14 tấn tinh dầu hồi mỗi năm.

Tinh dầu hồi đạt sao OCOP – Khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường

Không chỉ dừng lại ở việc hiện đại hóa sản xuất, ông Tú còn chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm tinh dầu hồi của mình.

Năm 2020, gia đình ông nhận được sự hỗ trợ trên 220 triệu đồng từ Nhà nước để xây dựng sản phẩm tinh dầu hồi thành sản phẩm OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) cấp tỉnh.

Với sự hướng dẫn của ngành chức năng huyện Văn Quan, ông Tú đã hoàn thiện hồ sơ, được hỗ trợ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu bao gồm logo, bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, website, và đăng ký chứng nhận quản lý chất lượng tiên tiến.

Những nỗ lực không mệt mỏi đã được đền đáp xứng đáng, sản phẩm tinh dầu hồi đã đạt OCOP 3 sao của huyện Văn Quan.

Chứng nhận OCOP đã giúp sản phẩm tinh dầu hồi của ông Tú được nhiều người biết đến hơn, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị.

Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước (chiếm khoảng 20% ) mà còn hướng tới các thị trường xuất khẩu khó tính như Trung Quốc, Mỹ, Bỉ, Hà Lan, Thái Lan, Ấn Độ, và các nước Đông Âu.

Hiện ông Tú đang tiếp tục xây dựng thương hiệu và mẫu mã để đưa sản phẩm vào hệ thống các siêu thị, cửa hàng trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu.

Tinh dầu hồi được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất dược phẩm, làm phụ gia thực phẩm, hương liệu, mỹ phẩm, liệu pháp hương thơm và gia vị ẩm thực.

Sản phẩm tinh dầu hồi của ông Tú đã nhận được nhiều sự công nhận, như danh hiệu sản phẩm chất lượng cao được người tiêu dùng yêu thích năm 2022 và lọt vào danh sách tốp 50 sản phẩm Sao Vàng Đất Việt năm 2024.