Mắt thần này ở Gia Lai thay chân người, chỉ vài phút đã thấy cả khu rừng, bí mật nằm ở đôi mắt bay

Từ 40 ha lên 450 ha, thời gian giảm từ 7 ngày còn 2 ngày

Trước đây, mỗi đợt kiểm tra rừng của Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn phải cần đến 4 người, đi bộ nhiều ngày xuyên rừng. Giờ đây, chỉ với một chiếc drone trị giá 70 triệu đồng, công việc được hoàn tất trong 1–2 ngày với diện tích giám sát tăng gấp gần 11 lần.

“Chúng tôi từng phải mất cả tuần để kiểm tra 40 ha. Nay chỉ cần 2 người và 2 ngày là khảo sát xong 450 ha. Drone giúp tiết kiệm nhân lực, chi phí và thời gian rất lớn”, anh Nguyễn Hoài Nam, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn cho biết.

Không chỉ tăng tần suất kiểm tra từ 1 lên 3 lần mỗi tháng, drone còn giúp phát hiện sớm dấu hiệu suy thoái rừng, xâm lấn trái phép, hoặc cháy rừng tiềm ẩn nhờ hệ thống chụp ảnh đa phổ, có khả năng thu thập hình ảnh từ nhiều góc độ, nhiều dải màu mà mắt người không nhìn thấy.

Cầm thiết bị điều khiển chuẩn bị cho chiếc drone bay lên làm nhiệm vụ tuần tra, giám sát rừng theo định kỳ, anh Nguyễn Văn Mỹ, nhân viên Phòng Kỹ thuật thuộc Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn (Gia Lai) cho hay: “Chiếc drone này công ty mua cũng đã khá lâu rồi với giá 70 triệu đồng.

Nhờ sự hỗ trợ về mặt kỹ thuật của Ban quản lý các dự án lâm nghiệp Trung ương (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) trong thời gian đơn vị này giúp công ty thực hiện dự án “Nhân rộng quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng ” (dự án SFM), chúng tôi được nâng cao năng lực, kỹ năng sử dụng thiết bị. Có drone thực hiện công tác kiểm tra, giám sát rừng vừa tiết kiệm được nhân lực, tăng tần suất kiểm tra và diện tích rừng được kiểm ra tăng đến hơn 10 lần”.

Với hiệu quả thấy rõ, Công ty TNHH Lâm nghiệp Sông Kôn cũng đã đầu tư 100 triệu đồng để trang bị 2 chiếc drone từ năm 2024, phục vụ công tác kiểm tra và giám sát hơn 12.699 ha rừng, trong đó có hơn 10.000 ha rừng tự nhiên và gần 1.500 ha rừng trồng.

“Không chỉ kiểm tra thông thường, chúng tôi còn sử dụng drone để giám sát đa dạng sinh học, đánh giá trữ lượng carbon, và xác định ranh giới rừng một cách chính xác”, ông Nguyễn Ngọc Đạo, Chủ tịch Công ty chia sẻ.

Với dữ liệu được cập nhật gần như theo thời gian thực, nhân viên kỹ thuật có thể xác định mức độ sinh trưởng của rừng, chiều cao cây, và phân loại thực vật tự động, điều mà trước đây phải mất nhiều tuần khảo sát thực địa mới có được.

Chi phí cũng giảm rõ rệt: giảm 50% nhân lực, giảm chi phí hỗ trợ từ 100.000–150.000 đồng/người/chuyến, và thời gian rút ngắn tới 3,5 lần. Một bài toán hiệu quả kinh tế – kỹ thuật được giải quyết bằng công nghệ.

Drone: Từ thiết bị bay thành công cụ chiến lược

Không chỉ các doanh nghiệp, cơ quan nhà nước cũng đã bắt đầu ứng dụng công nghệ này. Năm 2024, UBND tỉnh Gia Lai đã hỗ trợ ngành kiểm lâm mua 2 chiếc drone phục vụ cho giám sát rừng và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR).

“Drone hỗ trợ rất hiệu quả trong việc phát hiện diện tích rừng bị mất, suy thoái hoặc đo đếm thiệt hại rừng. Thay vì chờ báo cáo, giờ chúng tôi có thể nắm bắt tình hình gần như ngay lập tức”, đại diện Chi cục Kiểm lâm Gia Lai cho biết.

Đằng sau bước tiến này là sự hỗ trợ từ Dự án “Nhân rộng quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng” (SFM).

Bà Carina van Weelden, quản lý thực hiện dự án, Cơ quan Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) chia sẻ: Dự án SFM đã triển khai chương trình đào tạo về công nghệ drone cho các doanh nghiệp lâm nghiệp tham gia dự án tại Gia Lai. Chương trình bao gồm kỹ năng vận hành drone, phân tích hình ảnh và ứng dụng dữ liệu bay trong công tác quản lý rừng.

“Drone đã cách mạng hóa quy trình giám sát rừng, làm thay đổi cách thức giám sát rừng từ phương pháp thủ công sang tự động hóa. Thay vì nhân viên bảo vệ rừng phải đi bộ qua địa hình hiểm trở kiểm tra rừng thì nay đã có drone có thể bay trên cao, quét toàn bộ khu vực rừng cần kiểm tra trong thời gian ngắn, thu thập dữ liệu chính xác và toàn diện”, bà Carina van Weelden phân tích.

Từng bị xem là thứ “đắt tiền để bay chơi”, giờ đây, drone đã trở thành cánh tay đắc lực cho ngành lâm nghiệp. Khi rừng bị đe dọa ngày càng nghiêm trọng bởi biến đổi khí hậu, khai thác trái phép và cháy rừng, công nghệ bay – tưởng như xa vời – lại đang giải quyết vấn đề một cách hiệu quả, tiết kiệm và chính xác.

Trong một thế giới đang đẩy mạnh chuyển đổi số, việc áp dụng drone để bảo vệ rừng không còn là lựa chọn, mà đang dần trở thành bắt buộc nếu muốn quản lý bền vững tài nguyên rừng.

“Không ai có thể đi bộ suốt hơn 10.000 ha rừng, nhưng drone thì có thể bay và thu thập dữ liệu chính xác từng mét vuông”, ông Nguyễn Ngọc Đạo nói.