Đất đai dôi dư khi san gạt ở Lâm Đồng phải đăng ký thu hồi khoáng sản

Ngày 21.1, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã ban hành văn bản gửi UBND các xã, phường, đặc khu nhằm hướng dẫn việc xử lý đất đai dôi dư phát sinh trong quá trình xây dựng nhà ở, cải tạo đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, tại nhiều địa phương xuất hiện tình trạng phát sinh khối lượng lớn đất dôi dư từ hoạt động san gạt, cải tạo mặt bằng.

Tuy nhiên, việc xác định đây có phải là hoạt động thu hồi khoáng sản hay không, cũng như thẩm quyền giải quyết thủ tục liên quan, còn chưa thống nhất, gây khó khăn cho công tác quản lý.

Căn cứ quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, UBND cấp xã có trách nhiệm hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, phòng chống sạt lở, xói mòn.

Các địa phương có trách nhiệm theo dõi, giám sát quá trình san gạt, cải tạo mặt bằng, bảo đảm sử dụng đất đúng mục đích, không để phát sinh vi phạm pháp luật.

Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân san gạt, cải tạo mặt bằng trên diện tích đất hợp pháp để phục vụ sản xuất nông nghiệp hoặc xây dựng công trình mà không phát sinh đất dôi dư, không thu hồi hoặc không vận chuyển đất ra khỏi khu vực cải tạo, thì không phải thực hiện các thủ tục liên quan đến khoáng sản.

Ngược lại, trường hợp san gạt, cải tạo mặt bằng có phát sinh đất dôi dư, Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 xác định đây là hoạt động thu hồi khoáng sản phát sinh trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình hoặc các hoạt động khác theo kế hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Theo quy định, người sử dụng đất ở, đất nông nghiệp khi cải tạo, xây dựng công trình được xem xét thu hồi khoáng sản thuộc nhóm III, nhóm IV trong trường hợp bắt buộc phải đào đắp, san gạt mặt bằng để xây dựng.

Khoáng sản thu hồi chỉ được phép sử dụng phục vụ trực tiếp cho công trình, hạng mục công trình của dự án hoặc cung cấp cho các công trình, dự án khác theo đúng quy định pháp luật; không được lợi dụng để khai thác, mua bán trái phép.

Việc thu hồi khoáng sản phải được đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Thẩm quyền xác nhận đăng ký thuộc Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc Chủ tịch UBND cấp xã, tùy từng trường hợp cụ thể, theo quy định tại Nghị định số 193/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký được thực hiện theo Nghị định số 193/2025/NĐ-CP và Thông tư số 36/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu căn cứ từng trường hợp phát sinh cụ thể để giải quyết đúng thẩm quyền, đúng quy định pháp luật; đồng thời tăng cường quản lý, giám sát, kịp thời ngăn chặn việc lợi dụng hoạt động san gạt, cải tạo mặt bằng để khai thác khoáng sản trái phép.