Hà Nội gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh cải tạo hơn 2.000 chung cư cũ

Cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 258/2025/QH15 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ “điểm nghẽn”, đẩy nhanh tiến độ tái thiết đô thị và đảm bảo an toàn cho người dân.

Người dân mòn mỏi chờ cải tạo

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, toàn thành phố hiện có khoảng 2.160 chung cư cũ cần rà soát, cải tạo. Tuy nhiên, tiến độ triển khai trong nhiều năm qua vẫn chậm so với mục tiêu đề ra. Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 với các cơ chế đặc thù được kỳ vọng sẽ tạo đột phá cho công tác xây dựng lại chung cư cũ trên địa bàn Thủ đô.

Ghi nhận của PV tại khu tập thể Thành Công (quận Ba Đình) cho thấy, phần lớn các toà nhà được xây dựng từ những năm 1979-1982 với hơn 60 tòa nhà, hiện nhiều dãy nhà đã xuống cấp nghiêm trọng. Cụ thể như đơn nguyên 1 và 2 tòa nhà G6A (phường Giảng Võ) được xác định xuống cấp mức độ D. Khả năng chịu lực của kết cấu không thể đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường, xuất hiện tình trạng nguy hiểm tổng thể.

Để đảm bảo an toàn, từ ngày 23.1.2026, chính quyền địa phương đã tiến hành cắt toàn bộ điện, nước và quây tôn rào chắn tòa nhà này nhằm phòng chống cháy nổ và rủi ro sập đổ.

Tại các khu tập thể cũ như Thành Công, Giảng Võ, Kim Liên, tình trạng tường bong tróc, trần nhà nứt vỡ, hệ thống điện nước chắp vá diễn ra phổ biến. Để mở rộng diện tích sinh hoạt, nhiều hộ dân cơi nới “chuồng cọp”, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hành lang thoát nạn.

Sống tại đây hơn 30 năm, bà Nguyễn Thị Hoa (tập thể Thành Công) chia sẻ: “Nhà cũ quá rồi, cứ mùa mưa bão là cả nhà lại lo lắng vì tường nứt, nước dột. Nghe nói cải tạo từ lâu nhưng chờ mãi vẫn chưa thấy triển khai. Chúng tôi chỉ mong dự án sớm thực hiện với phương án bồi thường, tái định cư rõ ràng để ổn định cuộc sống”.

Tương tự, tại phường Kim Liên là địa bàn có số lượng chung cư cũ lớn nhất thành phố với 222 đơn nguyên (chủ yếu cấp độ B và C), chính quyền đang tổ chức rà soát, kiểm định hiện trạng để chờ áp dụng các cơ chế mới.

“Gỡ nút thắt” bằng cơ chế đặc thù

Chiều 26.1, trao đổi với báo chí, ông Đào Duy Phong – Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, thay vì cải tạo manh mún từng tòa nhà, TP Hà Nội đang định hướng kết hợp cải tạo chung cư cũ với tái thiết đô thị, hình thành các khu chỉnh trang đồng bộ.

Sở Xây dựng đang phối hợp với Sở Quy hoạch – Kiến trúc xây dựng danh mục các khu vực cải tạo để trình HĐND TP Hà Nội xem xét, công bố công khai nhằm thu hút nhà đầu tư. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành các chung cư cấp D và đến năm 2035 cơ bản hoàn thành việc cải tạo chung cư cũ trên toàn địa bàn.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, “điểm nghẽn” lớn nhất trước đây là khâu lập quy hoạch chi tiết kém khả thi. Nghị quyết 258 đã tạo ra những thay đổi căn bản cụ thể như chuyển thẩm quyền: Giao việc lập quy hoạch chi tiết cho chủ đầu tư, Nhà nước đóng vai trò thẩm định để hài hòa lợi ích; Điều chỉnh chỉ tiêu: Cho phép điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch tại khu vực nội đô lịch sử gắn với yêu cầu bổ sung hạ tầng kỹ thuật, xã hội; Rút ngắn thời gian: Áp dụng cơ chế chỉ định nhà đầu tư có điều kiện để đẩy nhanh công tác chuẩn bị.

Các cơ chế mới sẽ giúp tháo gỡ những vướng mắc tồn tại nhiều năm, tạo động lực quan trọng để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ, đảm bảo quyền lợi cho người dân Thủ đô.