Từ 4 con bò sữa, lão nông tỉnh Phú Thọ trở thành tỷ phú xứ đồng Khách Nhi Xuôi

Lão nông “nhốt” tiền tỷ ở trong chuồng

Trang trại của gia đình ông Kiều Văn Hán nằm ở giữa cánh đồng Khách Nhi Xuôi – nơi đã được chính quyền địa phương quy hoạch để trồng cỏ, phục vụ chăn nuôi bò sữa.

Đến trang trại ông Hán, vợ chồng ông và công nhân cũng đang tất bật người thì chở cỏ đưa vào máy băm, người thì cọ rửa chuồng bò, người thì lo trộn cám… Mặc dù đang chăn nuôi tới 65 con bò sữa, song chuồng trại nhà ông Hán rất sạch sẽ, ngăn nắp, có kho chứa thức ăn riêng, kho để vật dụng vắt sữa, nơi nấu ăn, nơi chứa cỏ dự trữ…

“Mỗi con bò sữa trị giá hơn 40 triệu đồng, tính cả đàn thì cũng lên tới 2-3 tỷ bạc nên gia đình tôi không được phép lơ là, ngày nào cũng phải tự tay chăm lo cho chúng mới yên tâm được”, ông Hán vui vẻ nói.

Những năm 2000, nghề chăn nuôi bò sữa bắt đầu manh nha ở xã Vĩnh Thịnh, với 50 con bò được Bỉ hỗ trợ làm mô hình điểm ở thôn Khách Nhi Trại. Thấy các hộ ngày nào cũng chở sữa tươi đi bán, ông Hán nhìn rất thích liền mua 4 con bò sữa về nuôi thử trong không gian chật hẹp của gia đình.

Hồi ấy, nuôi bò chỉ là nghề phụ, ông Hán vẫn miệt mài với việc đi làm thợ xây ở thành phố. Đến năm 2009, ông bắt đầu giảm bớt công việc và năm 2011 thì chính thức bỏ nghề xây dựng để toàn tâm toàn ý với đàn bò. Bao nhiêu tiền tích cóp được những năm tháng làm thợ xây vất vả, ông dồn cả vào làm trang trại bò sữa. Quyết định táo bạo này đã vấp phải không ít sự nghi ngại từ hàng xóm, gia đình.

“Khi tôi làm trang trại này quãng năm 2016 – 2017, cả làng ai cũng bảo chăn nuôi có 10 con bò sữa, sao ông làm trại to thế. Thật ra diện tích chuồng chỉ khoảng 1.000m2, còn lại là các công trình phụ”, ông Hán kể.

Nhằm đảm bảo thức ăn cho đàn bò, ông đã thuê hơn 10 mẫu đất để trồng cỏ voi . Hiện trong số 65 con bò thì có 20 con đang cho vắt sữa, nhiều con đang có chửa. Vì thế vợ chồng ông cứ luôn tay luôn chân, làm mãi không hết việc.

“Nghề nuôi bò sữa cực hơn nuôi gà hoặc lợn, đòi hỏi sự đam mê và hi sinh các thú vui khác. Đặc biệt, chủ trại phải tuân thủ giờ vắt sữa nghiêm ngặt, mỗi ngày 2 cữ không được phép bỏ. Nếu vắt muộn quá thì sữa về nhiều, bò mẹ dễ bị viêm vú hoặc sữa vắt ra không đạt chất lượng. Điều này đồng nghĩa với việc chúng tôi phải gắn liền với trang trại, không thể bỏ bê hay đi đâu xa”, ông Hán nói.

Thuận lợi là bây giờ có máy vắt sữa, máy cắt cỏ, băm cỏ… nên người chăn nuôi cũng nhàn hơn trước. Chỉ riêng dàn máy vắt sữa tự động, ông Hán đã bỏ ra gần 1 tỷ đồng mua về. Vì vậy với 20 con bò, chỉ trong khoảng 45-50 phút là nhà ông kết thúc việc vắt sữa, chuyển đến trạm thu mua. Sau đó vợ chồng ông lại tất bật cọ rửa chuồng, cho bò ăn…

Bù lại, sữa tươi tại trang trại của ông Hán luôn đạt chất lượng cao. Các chỉ tiêu về dinh dưỡng, vi sinh, tế bào Soma ở mức thấp (một chỉ số quan trọng để đánh giá chất lượng sữa, đặc biệt là sức khỏe của tuyến vú bò) nên thường được doanh nghiệp thu mua với giá cao hơn thị trường, hiện đạt 14.000 đồng/kg.

“Trung bình mỗi tháng, trang trại đạt doanh thu 200 – 300 triệu đồng, trừ chi phí lãi khoảng một nửa”, ông Hán tiết lộ.

Đầu tư bài bản, liên kết với doanh nghiệp

Sau gần 20 năm chăn nuôi bò sữa, điều ông Hán tâm đắc nhất là mình đã chọn đúng nghề. “Nghề này từng bị điêu đứng vì “bão” Melamine hồi năm 2008, nhiều hộ không bán được sữa phải đổ đi, rồi bán bò, bán trại… Gia đình tôi lúc đó nuôi chưa nhiều nên vẫn cố trụ được. Cũng có lúc gặp khó khăn về đầu ra, tôi phải bán bớt bò đi, song cứ khi có điều kiện, tôi lại đầu tư lại. Tôi nghĩ nghề nào cũng thế, đam mê thì mình sẽ làm giàu được. Đam mê sẽ giúp mình có động lực vượt qua khó khăn”, ông Kiều Văn Hán chia sẻ.

Nhờ yêu nghề chăn nuôi nên bây giờ ông Hán hiểu rõ từng con bò sữa trong chuồng, khi nào chúng cần được tắm mát, bổ sung dinh dưỡng hay khi nào chúng “trái gió trở trời”.

Ông cho biết: “Nuôi bò dù ít hay nhiều thì luôn đối mặt với tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh. Để phòng tránh, tôi phải thực hiện tiêm phòng vaccine đầy đủ. Thêm nữa, một căn bệnh đặc thù và nguy hiểm của bò sữa sau sinh mà không phải ai cũng biết, đó là “lệch dạ múi khế” (displaced abomasum). Nguyên nhân do con bò bị mất cân bằng dinh dưỡng, đòi hỏi phải can thiệp tiểu phẫu để kéo dạ dày về vị trí cũ. Những rủi ro này nếu không có kiến thức và sự hỗ trợ kịp thời, có thể khiến bò giảm sữa, sinh bệnh hoặc chết, thiệt hại rất lớn”.

Để có được kiến thức này, ông Hán không chỉ tự mày mò tìm hiểu qua các tài liệu sách báo, tham quan học hỏi kinh nghiệm của các trang trại lớn ở Mộc Châu (Sơn La), mà còn tích cực tham gia các lớp tập huấn về chăn nuôi bò sữa do các ban ngành, doanh nghiệp tổ chức. Đặc biệt, nhờ có sự đồng hành, tư vấn của anh Đỗ Quốc Thuận, một người vừa là bác sỹ thú y, vừa là chủ trạm thu mua sữa tươi, chủ đại lý thức ăn chăn nuôi tại xã Vĩnh Phú nên ông Hán rất tự tin, đầu tư cả tiền tỷ cho đàn bò.

Chia sẻ về bí quyết giúp bò cho nhiều sữa, ông Kiều Văn Hán cho rằng nếu chỉ cho bò ăn cỏ là không đủ, mà phải bổ sung đầy đủ cám, vi lượng và chất dinh dưỡng để bò tăng sức đề kháng, cho sữa chất lượng cao và kéo dài tuổi thọ khai thác sữa lên tới 15 năm (trong khi bình thường chỉ 7-8 năm). Chế độ dinh dưỡng khoa học này còn giúp bò tránh được nhiều bệnh nguy hiểm như “lệch dạ múi khế”.

“Ngoài cỏ tươi, thân cây ngô, mỗi tháng trang trại sử dụng 300 – 400 bao cám loại 40kg/bao. Việc chọn vaccine, thức ăn cũng phải chọn mua từ các công ty có uy tín, ví dụ tôi mua cám chuyên dành cho bò sữa của Công ty De Heus Việt Nam. Công ty có những giải pháp dinh dưỡng, thức ăn chất lượng chuyên biệt dành cho bò sữa”, ông Hán chia sẻ.

Ông nói thêm “Cám trộn với cỏ theo tỷ lệ nhất định, tùy vào lứa tuổi và tình trạng của bò. Nhờ được tư vấn kỹ lưỡng nên hiện giờ,chỉ cần nhìn bò ăn nhiều là biết chúng ngon miệng hay không, từ đó điều chỉnh phù hợp”.

Trong quá trình sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng của De Heus, ông Hán được các chuyên gia kỹ thuật của công ty chia sẻ kiến thức sâu về dinh dưỡng vật nuôi phù hợp với điều kiện khí hậu, kỹ thuật chăn nuôi để nuôi bò sữa hiệu quả nhất.

Ngồi kế bên chúng tôi, anh Thuận vui vẻ cho biết thêm: “Trong số hơn 50 hộ mà tôi đang ký hợp đồng liên kết thu mua sữa thì chú Hán là một trong những hộ chăn nuôi giỏi nhất. Tỷ lệ sữa đạt rất cao, hiếm khi có lô nào không đạt nên tôi cũng phải trả khá nhiều tiền cho chú. Chú yêu bò sữa đến nỗi không dám đi chơi xa, luôn mong ước bán được nhiều sữa cho nhà máy để mở rộng chăn nuôi hơn nữa. Tôi tin với đà phát triển bền vững như hiện nay, mong ước của chú sớm thành hiện thực”.

Ngoài lợi nhuận từ bán sữa tươi cho doanh nghiệp, mỗi tháng ông Kiều Văn Hán có thêm khoảng 10 triệu đồng từ bán phân bò. Niềm đam mê với nghề nuôi bò sữa cũng lan sang con gái ông, chị Nguyễn Thị Nga, hiện đang sở hữu 1 trang trại bò sữa với tổng đàn 110 con, cũng ở xã Vĩnh Phú.