Những thửa ruộng cà chua đã chín đỏ, sao nông dân một huyện ở tỉnh Lạng Sơn chán chả buồn hái?

Dù đang vào chính vụ cà chua, nhưng bà con nông dân xã Gia Cát và Tân Liên thuộc huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) lại không mặn mà với việc thu hái.

Do giá bán thấp, nhiều ruộng cà chua chín đỏ của thôn Bắc Đông II, xã Gia Cát người dân không thu hái. Ảnh: Hoàng Tính

Sau 3 tháng vất vả canh tác, lẽ ra giờ là lúc thu “quả ngọt” từ những ruộng cà chua. Nhưng với giá bán 1.500-2.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm giá thu mua chỉ còn 500-1.000 đồng/kg khiến người dân trồng cà chua huyện Cao Lộc đang rơi vào cảnh thua lỗ nặng.

Đi qua rất nhiều thửa ruộng cà chua đang chín đỏ của thôn Bắc Đông II, xã Gia Cát, chúng tôi mới gặp được ông Thi Văn Huấn. Gia đình ông Huấn trồng 2 sào cà chua. Ông Huấn cho biết, sáng nay ông mang 1,1 tạ cà chua ra chợ phiên bán mà chỉ thu được có 150.000 đồng.

“Từ đầu vụ đến nay nhà tôi đã thu hoạch được trên 1 tấn cà chua mà cũng chỉ thu về 1 triệu đồng, chưa đủ tiền mua phân bón đầu năm”, ông Huấn cho biết thêm.

Những người dân trồng cà chua tính toán, 1 sào trồng cà chua sẽ đầu tư từ 3-5 triệu đồng (tiền giống, phân bón, bạt phủ, sào cắm…) chưa tính công chăm sóc trong vòng 3 tháng.

Ông Dương Quốc Anh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Cát cho biết, niên vụ cà chua 2025, xã Gia Cát có khoảng 12ha trồng cà chua (tăng 5ha so với năm 2024).

Đầu vụ giá bán được 5.000-7.000 đồng/kg, nhưng mấy ngày gần đây giá bán khá thấp, khiến nhiều nông dân, hội viên nông dân không mặn mà với việc thu hái cà chua để đem bán.

Ông Dương Trung Hiếu – Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Cao Lộc cho biết, năm 2025, trên địa bàn huyện có khoảng 45 ha diện tích trồng cà chua, tập trung ở xã Tân Liên (33ha), xã Gia Cát (12ha).

Cây cà chua được người dân tự trồng chưa có liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để bao tiêu, vì vậy giá bán phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, thị trường.

Trước tình hình cà chua rớt giá sâu, chính quyền 2 xã Gia Cát, Tân Liên và huyện Cao Lộc đang phối hợp với các hộ thu mua trên địa bàn vận động duy trì một số điểm gom hàng tập trung, nhằm hỗ trợ phần nào việc tiêu thụ sản phẩm cho bà con.

Bên cạnh đó, ngành chức năng huyện Cao Lộc cũng đã chủ động rà soát, tìm hiểu một số cơ sở chế biến nông sản để tìm kiếm đầu mối thu mua. Tuy nhiên, việc kết nối vẫn còn khó khăn do trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn có rất ít doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế biến, tiêu thụ nông sản.

Về lâu dài, để không lặp lại vòng luẩn quẩn “được mùa, mất giá”, ngành chức năng huyện Cao Lộc khuyến cáo các địa phương và người dân cần đẩy mạnh việc hình thành các nhóm hộ liên kết sản xuất có ký liên kết bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp, hợp tác xã.

Đồng thời, người dân cũng cần xây dựng quy trình sản xuất an toàn như trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, để nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ một cách bền vững.